TARİH

Salih Cenap Baydar kullanıcısının resmi
Salih Cenap Baydar

İki Asır Evvel İki Asır Sonra - 3

Tanzimat Devrinden Gelen Işık ile 2000'li Yılların E-Devlet Macerasına Bir Bakış - 3

1856 Islahat Fermanı yabancı yatırımları teşvik ettiği için eleştirilir. Ekonomik ve teknolojik gelişmeler bu düzenlemeleri bir ölçüde mecbur kılmıştır. Devlet yabancı devletlere demiryolu imtiyazı vermek zorundaydı. Çünkü kendisinin bu teknolojileri üretmesi söz konusu değildi ve 19. yüzyılda imparatorluk demiryolsuz yönetilemezdi.

Salih Cenap Baydar kullanıcısının resmi
Salih Cenap Baydar

Modernleşme Tarihimiz ve Sisifos’un Laneti

Bugün siyasete baktığımızda, kabaca İslamcı, Batıcı ve Türkçü olarak tavsif edebileceğimiz üç ana partiyi ve cılız seslerini ancak bu ana akım partilere eklemlenerek duyurabilen liberalleri hemen tespit edebiliyoruz. 19. Asırda başlayan mücadelenin bugüne uzayan uçları gayet aşikâr görünüyor. Ne yazık ki bundan yaklaşık yüz elli sene evvel başlayan gayet nitelikli, alt yapısı sağlam, entelektüel tartışmaların ve acı tecrübelerin üzerine çoktan görkemli fikir sarayları inşa etmiş olmamız gerekirken elimizde başımızı sokabileceğimiz kulübeler bile bulunmuyor. Sisfos’un kayası sürekli aşağı yuvarlanıyor ve biz maalesef taş üzerine taş koyamıyor, her şeye her an yeniden ve baştan başlıyoruz.

M. Serhan Yücel kullanıcısının resmi
M. Serhan Yücel

Osmanlı Devleti'nde Gayrımüslim Okulları

Osmanlı Hükümeti, yabancı okullarla ilgili verilen imtiyazları tek taraflı bir ihsan olarak değerlendirse de, bu devletler, yapılan anlaşmalara dayanarak durumu tabii bir hak saymışlardır. Osmanlı-Fransız Anlaşmasıyla Fransa, yeni bir imtiyaz elde etmemişti. Osmanlı Hükümeti sadece yürürlükteki anlaşmaları ve kapitülasyonları tanıdığını kabul etmişti. Ancak bu anlaşma o zamana kadar Osmanlı Hükümetince görmezden gelinen veya inkâr edilen mevcuttaki anlaşmaların koşullarının hayata geçirildiği bir anlaşma olmuştur. Osmanlı Devleti ise yabancı devletleri ürkütmemek ve bir olaya meydan vermemek için çok hassas davranmak zorunda kalmıştı. İşin daha da vahim hale getiren, hiçbir Avrupa hükümetinin, Fransa’nın bu örneği görülmemiş hareketini kınamaması ve Osmanlı Devleti’ne yardımcı olmayı da siyaseten uygun bulmamasıydı.

Başak Burcu Tekin kullanıcısının resmi
Başak Burcu Tekin

Selçukluyu Anlamak

Malazgirt Zaferi’ne bakışımız Selçuklu’yu “devlet” olarak göremediğimizin en büyük kanıtıdır. Malazgirt Savaşı’nı, geçerken kazanılmış bir savaş  haline getirmek; anlık tercih ile kazanılan bir zafer gibi düşünmek, Selçukluya olan sevgimizin bir ifadesi ise sevgimizi gözden geçirme zamanı gelmiştir. Her şeyden önce Anadolu’ya geçiş, Selçuklu devlet politikasıdır. Çağrı Bey’in  1015 yılındaki akınlarıyla bu politika hayata geçirilmeye  başlanmıştır. Sultan Tuğrul Bey’in desteklediği bu politika,  yeğeni Sultan Alparslan  ve oğlu  Sultan Melikşah tarafından  devam ettirilmiştir.  Siyasi, askeri, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak Anadolu’nun fethine yönelik bir plan dahilinde hareket eden Selçuklu, ileri  karakol kaleleri olarak  1068 yılında Kars’ı, 1069’da Pozantı ve Palu’yu  kontrol altına almıştır.