Dünden Bugüne İslami Hareketin Dönüşüm Serüveni

Image

HK: Siz gençliğinizden (hatta çocukluğunuzdan) itibaren Türkiye’deki İslami hareketlerin her aşamasına şahitlik ettiniz. Gençliğinizdeki "İslami Hareket" tasavvuru ile bugünkü kurumsallaşmış yapı arasındaki devasa uçurumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Dilipak: İşin içine siyaset girene kadar, biz herkesi Allaha, resulüne, kitaba çağırıyorduk. İki sloganımız vardı: “Kör dünyanın göbeğine hak yol islam yazacağız”. Öteki de “Ne sağdayız ne olsa, Hak yoldayız Hak yolda”. Arklar, dereler ve nehirlerle buluşup aynı denize akıyordu. Politik ve sivil kurumlaşma başlayınca bu ırmaklara barajlar kurdular. Artık kendi aralarında Hak dava için yarışmak değil, birbiri ile rekabet eder hale geldiler. Başkalarını camiye çağırmak yerine cami cemaatını kendi parti, tarikat ve cemaat dedikleri yapılara çağırmaya başladılar. Bugün hepsinin okulu var, medyası var, insani yardım örgütü, turizm şirketi var. Çocuklarının ötekilerin okuluna gitmesini istemiyor. Kur’an kursları bile ayrı, herkesin ayrı gazete, dergi, yayınevi, radyosu televizyonu var. Ötekilerinkini okusun, dinlesin istemiyorlar. Hac ve umreye başka hocalarla gitsin istemiyorlar. Zekatlarını kendileri toplayıp, insani yardımları kendi vakıfları üzerinden dağıtıyorlar. Partilerle pazarlık yapıyorlar. Kendi şirketleri var, kendi ürünlerini tüketiyorlar.

Zaten İslam dünyası, Arab İslamı, Fars İslamı, Türk İslamı diye bölünmüş. Biri Selefi/Vehhabi, ötekisi Şii/Caferi/Nusayri, bizimkiler ehl-i sünnet velcemaat / sufi.. Hiç biri ötekini hak yolda kabul etmez. Oysa İslam'ın bütün olarak uygulandığı ilk dönem dört halife dönemi, selefi dönemdir. Vahiy tamamlandı ve Resulullah (sav) aramızdan ayrıldı ve İslam bir bütün olarak 4 Halife dönemine yaşanmaya başlandı. Hz. Ali döneminin sonunda Kerbela olayı yaşandı. Biz bütün Müslümanlar, Hz. Ali’den ve ehlibeyt’ten yanayız. Her Müslüman bu anlamda Şia yani Hz. Aliden yana taraftır. Ehl-i sünnet vel cemaat olmayan biri Müslüman olabilir mi? Bunlar fırka, hizib, mezheb olmaz, üçü birlikte İslam'ın bütününü oluşturur. Sünneti esas alıp İslamı cemaat olarak kabul eden bir topluluk, kendini ötekilerden ayırmaz. Her toplulukta sapmalar var ve maalesef bu gün İslam ümmeti bölünmüştür. Aynı Allah'a, Resulüne ve kitaba iman edenler kardeştir. Onlar tek bir millet, tek bir ümmet, tek bir cemaattır. Kim ki, bir ikincisinden söz ediyorsa, onlar kendilerine ya yeni bir ilah, ya yeni bir kitap ya da yeni bir resul bulmuşlardır. Biz Müslümanlardanız ve Müslümanlar kardeştir.

HK: O yıllarda Akıncılar ve MSP çatısı altında sokağa çıkan, dergi çıkaran o gençliğin 'dünya tasavvuru' neydi? O günkü heyecan ve aksiyonun günümüzdeki yansımaları nelerdir?

Dilipak: Asıl heyecan verici dönem Milli Nizam dönemi. Herkes kendisi bir şey yapmak istiyordu. Bir yerlerden talimat ya da destek beklemeden, herkes bulunduğu yerden kendi imkanları ile bir araya gelip bir şeyler yapmaya çalışıyordu. Kaybedecek fazla bir şeyimiz yoktu. Bir yandan okuyor, öte yandan anlatıyorduk. Kendi aramızda okuma gruplarımız vardı.

O gün pek az şeyimiz vardı, Allah'ın rahmet ve bereketi ile çok şey yapıyorduk, bu gün çok şeyimiz var ama bereketi yok, fazla bir şey yapamıyoruz. Dünyevi tekasürlerle oyalanıyoruz.

HK: O yıllardaki Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) ve Akıncılar hareketi içindeki o 'devrimci' ruhu bugünle kıyasladığınızda, İslamcılık düşüncesi neyi kazandı, neyi feda etti?

Image

Dilipak: MTTB sine grubunu oluşturduğumuzda 9 kişiydik, hepsi Üniversite öğrencisiydi. Dergi çıkartıyorduk. Yayınevi kurduk. “Akın Grub” adını verdik kendimize. Benim kod adım “Tarık Behlül”dü. Tarık, Endülüs’teki gemilerin yakılmasını emrini veren komutanı, Behlül, Harun-u Reşid’in sarayında dünya umuru olmaya saf iyiliği ve dürüstlüğü temsil ediyordu. Kurduğum yayınevinin adı Fetih Yayınevi idi. Çıkarttığımız gazete, milli ve yeni bir devre işaret eden, “Yeni Devir”di. İlk kez aylık bir sanat dergisi çıkarttık, adı “Yeni Sanat”. Edebiyat dergisi vardı da, sanat dergisi yoktu. Yedi sanat dalında haber, yorum, eleştiriler yayınlıyorduk. Sol’un “Ulusal Sineması” vardı, biz de “Milli Sinema” tartışması başlattık.

HK: Geçmişte daha çok anti-kapitalist ve anti-emperyalist bir tonda olan İslami söylem, bugün küresel sermaye ile nasıl bir ilişki içine girdi?

Dilipak-Artık bizim de “Yeşil Kapitalist”lerimiz var. Hızımızı alamadık “Yeşil Kemalist”lerimiz, “Yeşil Feminist”lerimiz de var. O ilk dönemde Tekin Erer bizi “Yeşil Komunist” olarak suçluyordu. Aslında sosyalizmi de eleştiriyorduk ama, kapitalizmi de, faşizmi de eleştiriyorduk. “Ne sağdayız ne solda, Hak yoldayız hak yolda” dediğimiz için sağı reddetmemiz geleneksel çevrelerde tepkiye sebep oluyordu. Çünkü aktüel gerçeklik “muhafazakar ve sağcı” olmamızı gerektiriyordu. Demirel bu tabandan oy devşiriyordu.

Soğuk savaş döneminde bizden bir çok kişi devşirildi. ABD’nin ucuz askeri olduk. Türkiye, Türk dünyası, İslam dünyası, hep birlikte bize komunizmi gösterdiler. O ölümdü. Batı ehli kitap diye, ölümü gösterip hastalığa razı ettiler.

HK: Bir zamanlar sistemin dışından söz söyleyen cemaat ve tarikatların, bugün sistemin sacayakları haline gelmesini İslami mücadelenin bir kazanımı mı, yoksa tasfiyesi mi olarak görüyorsunuz? 

Dilipak: Kazanım ya da sapma değil, çürüme. Eğer kazanım sayısal olarak kişi, servet diyorsanız, artık her tarikatın holdingi var neredeyse. Geleneksel tarikatlar yetmedi, sistem sun'i tarikatlar da üretti, Kalkancı gibi, Adnan Oktar gibi, captagon tüccarından şeyh ilan ettiler, bunlar geniş taraftarlar da buldular. Başarı olarak Gülen cemaatı en başarılı olandı ama, arzulanan başarı bu mu idi?

HK: AKP’nin kuruluşunda "İslamcılık" gömleğini çıkararark giydiği "Muhafazakar Demokrat" gömleği, bir 'içeriden fetih' hamlesi miydi?

Dilipak: İslamcılık değil de “Milli Görüş” gömleğini çıkarttıklarını söylediler. Önce “kuş dili ile söylüyoruz” dedik, sonra kamuflaj elbisesi giydik, güya farkedilmeyecektik. Politik dil, batılı kavram ve kurumlarla İslam'ı anlatmaya yöneldik. Demokratik İslam oldukça taraftar da buldu.

Zaten İslamcılık tartışmalı bir kavram. İyi niyetli arkadaşlar, bunu vahyin, risaletin farkında, tevhidi bir. duruş olarak düşünürken, öte yandan kavramsal olarak Müslüman olmakla İslamcı olmak aynı şey değil. Bu akıllı olmakla akılcı olmak gibi bir şey. Bu anlamda ben kendimi, İslamcı ya da Müslümancı olarak tanımlamıyorum. Ben beynel Müslimin bir ferd olarak ön ve son takısı olmayan, yalın bir Müslümanım.

HK: AKP döneminde inşa edilen "Muhafazakâr Burjuvazi" hakkında düşünceleriniz neler?

Dilipak: Yeşil sermaye, yeşil bürokrasi, yeşil feminizm derken yeşil burjivazi de çıktı. Artık Anadolu'dan gelen muhafazakar sağcı, milliyetçi unsurlar, siyasette yer almaya başlayınca, hele de CHP-MSP koalisyonu ile başlayan iktidar ortaklığı gerçekleşince, bir anda bürokraside de -o zamanki tabirle- “takunyalılar” çoğaldı. Tabi Anadolu'daki zenginler müteahhitliğe başladılar. Çocuklarını büyük şehirlerde, yurt dışında okutmaya başlattılar. İmam-Hatipler çoğaldı ama meslek liseleri, sanat okulları kapanmaya başladı. Onlar büyük şirketlerde çalışmaya başladılar. Sonuçta süreci iyi yönetemedik. Bugün İmam Hatip ve İlahiyatların geldikleri nokta belli, maalesef.

HK: Büyük Ortadopu Projesi (BOP) meselesini Türkiye'de en iyi bilenlerden birisiniz. bugün İran'a yapılmak istenen saldırı ile BOP'un gayeleri arasında paralellik var mı, o açıdan BOP bitti diyebilir miyiz?

Dilipak: BOP 23 ülkenin sınır, rejim ve iktidar yapılarını dönüştürmek, yeniden yapılandırmak için başlatılan, ABD’nin başını çektiği, İngiltere, Türkiye ve Mısırın da içinde olduğu, AB ve NATO tarafından desteklenen bir proje idi. Bugün artık önemini kaybetti. Çok daha tehlikeli, pek de görünür olmayan yapılar var gündemde. Arap baharı ve sonrası yaşananlar senaryonun revize edilmesine sebep oldu. Epstein ile daha hızlı yol aldılar mesela, Chabat’la da öyle. Hedef ülkelerde Agartha (fuhuş, uyuşturucu, kumar mafyası) ile daha hızlı ve kolay yol aldılar. İslam ülkeleri liderlerinin Gazze konusundaki sessizliğinde gördük bunu. Toplumu da sosyal medya, STK, ve geleneksel media üzerinden kolayla manipüle ettiler bu arada.

İran'a karşı saldırı, BOP dan daha ileri bir senaryonun ürünü. O plan İran'dan ibaret değil, İran'a yönelik yeni bir saldırının domino etkisi, sadece komşu ülkelere değil, çok daha uzaklara uzanabilir.

HK: Geçmişte BOP çerçevesinde Türkiye’ye biçilen rol ile bugünkü bölgesel yalnızlık arasındaki bağı nasıl kuruyorsunuz? İslam dünyasının birliği ideali, küresel emperyalizmin projelerine mi kurban edildi?

Dilipak: AK Parti aslında kendi için bir çok eğilimi muhafaza eden bir parti. Başından beri uluslararası sistemle birlikte hareket etmeye çalışıyor. AB üyeliğinden ve NATO’dan vazgeçemiyorlar. Geleceğe ilişkin tasavvurlarını batılı kavram ve kurumları ile anlatıyorlar. F. Gülen ile uzun bir birliktelikleri var. Gülen harketinin uluslararası sistemin örgütleyip desteklediği bir hareket olduğunu artık herkes biliyor. BOP projesinde AK Parti, Osmanlı milletler topluluna bağlı 30’a yakın ülkenin sınır, rejim ve iktidar yapılarını dönüştümek için ABD ve batılı ülkelerle stratejik bir ortaklık kurmuştu.

İslam ülkelerinin birliği ayrı bir konu. Bırakın İslam ülkelerini, Türk Birliğini, D8’i bile doğru düzgün çalıştıramıyoruz. Hükümetlerin durumunu Gazze konusunda gördük, bunlardan bir şey olmaz. Toplumun yapısı da, özellikle bürokrasi, sermaye grupları, medya, STK'lar da siyasi topluluklardan daha fazla güven vermiyor. 

Bu konuda önce Müslümanların müslümanlıklarını sorgulamaları ve yeniden iman etmeleri gerekiyor. Yoksa bu Cami cemaati profili ile bir yere varamayız. Mezhep tarikat tartışmalarıyla, siyasi tartışmalarla birbirimizi yeriz. Bırakın İslam ülkelerini birleştirmeyi, iman ihlas, uhuvvet temelli Risale-i Nur müntesiblerini bile bir araya getiremezsiniz. İslam ülkelerini birleştirmek isteyen Milli Görüş hareketi kaç parçaya ayrıldı. Daha Türk-Kürt kardeşiliğini tesis edemeyen bir Müslüman topluluk var!

HK: Türkiye'nin Büyük Ortadoğu Projesi'nde (BOP) üstlendiği rolü, o günün şartlarında bir 'stratejik hamle' olarak mı gördünüz, yoksa İslam coğrafyasının emperyalist çıkarlar doğrultusunda yeniden dizayn edilmesine verilen bir destek olarak mı değerlendiriyorsunuz?

Dilipak: Hayır stratejik bir hamle değil, AK Parti bunu zorunluluk olarak gördü. Biz dışarıda kalırsak, biizi köşeye sıkıştırırlar, masada olursak, içeride kendimizi izah edebilir, pazarlık edebilir, bir uzlaşma zemini oluşturabiliriz gibi düşünceler de vardı. AK Parti başından beri uluslararası düzeni, sistemi, örgütleri karşısına almama konusunda bir tavır sergiledi. Türkiyeyi yönetenler, darbe korkusu ile hep batı kavram ve kurumlarının gölgesine sığınarak kendine bir meşruiyet alanı açmak istedi. Stratejik hamle değil, bir taktik. Hem ABD, hem AB, hem Rusya ile stratejik ortak olarak dengeler üzerinde ayakta durmak için aktif denge politikası uygulanmaya çalışıldı. Bunun tabii sonucu olarak, günü kurtarmaya yönelik politikalarla ilkesellikten uzaklaşıldı. İş oportünizme, "mavi boncuk politikasına" dönüştü.

HK: Mevcut iktidarın özellikle "Ilımlı İslam" gibi (BOP'un bir parçası olarak görülen) projelere mesafe koyduğunu düşünüyor musunuz, yoksa yöntem mi değişti?

Dilipak: İslam'ın ılımlısı, radikali olmaz. Kim ki, İslam'ın önüne ve sonuna bir takı yapıyorsa, kişi eklediği ya da çıkarttığı ile başbaşa kalır, din aradan çekilir. Artık insanlar “hangi İslam” diyor. Kimi geleneksel İslam, kimi muhafazakar, kimi modern, hatta reformist, çeşit çeşit İslam icad edildi. Mesela “Politik/Siyasal İslam” bunlardan biri. Eleştirdiklerimize benziyoruz. Para ve siyasetin dönüştürücü bir gücü var. Başkalarını/toplumu dönüştürmek için yola çıkanları eriştikleri servet ve güç dönüştürüyor. Sonra Eba Müslim Horasani'nin dediği yere geliyoruz: "Onlar, zarar vermeyeceklerinden / şerrinden emin oldukları için dostlarını kendilerinden uzak tuttular. Kendilerine bağlamak ve kazanmak için de düşmanlarını yakın tuttular. Yakın tuttukları düşman dost olmadı. Ama uzak tuttukları dostları düşman oldu. Herkes düşman safında birleşince / toplanınca yıkılmaları mukadder oldu." Bir zamanlar dini muhafaza için paramızı harcar gücümüzü birleştiriirken, siyaset üzerinden güç ve servet devşirenler, bu kez servet ve siyasi güçlerini muhafaza için dinlerinden taviz vermeye başlıyorlar. Mesela aynı şey solda ideolojilerinden taviz şeklinde kendini gösteriyor.

HK: Sizce mevcut iktidarın "Eyy!..." diyerek eleştirel batı çıkışları bir strateji mi, yoksa kitleleri konsolide etmeye yönelik bir retorikten mi ibaret?

Dilipak: Daha çok algıları yönettiklerini zannediyorlar. Allah (cc) Hz. Musa’ya, Firavun'a git, ona güzel söz ve hikmetle Hakkı söyle dedi. Bu polemik dilinin kimseye faydası yok. Politikaların sadece sözlerine kulak vermeyin, ayaklarına da bakın, bakın bakalım o ayaklar nereye gidiyor. Kitap, peygamberimize, “çevrendeki insanlara sert davranırsan, çevrenden dağılıp giderler” diye uyarıyor. Maalesef siyasete öfke dili hakim. Kitabımız bize “öfkeni yut” der. Aşk ve öfke aklı zail eder.

HK: Siz de çok çile çektiniz, emeğiniz geçti, siz ve o zamanki gençlik, bugünkü tablo için mi mücadele ettiniz?

Dilipak:  Kimse için mücadele etmedim, ne yaptımsa Allah rızası için yaptım, dolayısı ile Allah’ın rızasını kazanırken vadedilen karşılık kendim içindi. Benim başkalarına çağrım yardımlaşmak, birlikte hareket etmek, birbirimizi Hakka ve hayra teşvik etmek içindi. Bugünkü tablo insanların kendi tercihleri, herkesin yaptığının karşılığını göreceği bir gün var. Biz seferden sorumluyuz, sonuçtan değil.

Bugünkü gençlik tek sorumlu kesim değil, Siyaset, bürokrasi, aile, mektep, cami-cemaat, tarikat, sermaye sahipleri, akademisyenler, medya, STK’lar, hepimiz sorumluyuz. Şeytanın varlığı günah işlememizin bahanesi olamaz. Karanlık aydınlığın yokluğudur. Işık gelince karanlık yok olur. Kafamız bilgimiz, kalbimiz imanın nurunu yaymıyor, onun için dünya böylesine karanlık. Ama unutmamak gerekir ki, karanlığın en koyu anı aydınlığa en yakın olduğu zamandır. İyi şeyler yapmadan önce kötü şeyler yapmaktan vazgeçmemiz gerek. Def-i mazarrat celbi menafiden evladır. Rüşvet ve torpilden vazgeçip, ehliyet ve liyakata, istişare ve şuraya yönelmemiz gerek.

Şimdi tevbe istiğfar edip, tevbe etmemiz gerek. Din ve devlet büyüklerini, Allah (cc) den başka birilerini İlah ve Rab edinmekten vazgeçmemiz gerek. İtiraf edelim ki, cahillerden ve zalimlerden olduk.

Teşekkür ederim. Selam ve dua ile.