DÜŞÜNCE

Bizler günlük hayat içinde insanlara halen burçlarını sorarız. Ona göre kişinin karakterini belirleriz. Hala, ümitsizliğe düşmek yerine “feleğe küsmek”; her türlü zorluklara uğramış tecrübe sahibi kişilere “feleğin çemberinden geçmiş”; kahra, felâkete uğramak anlamında “feleğin sillesini yemek”; hoş vakit geçirmek anlamında “felekten bir gün-gece çalmak” deyimlerini kullanırız. Yine ayrıca “Felek sillesini yemeyen baş, elini demir sanır, yumruğunu taş”, “Felek ile dövüşen âkıbet bekler”, “Feleğin zoruna oyun kâr etmez” atasözlerini kullanırız.  Düşününce, farkında olmadan kadim kültürlerin hayatımızda halen ne kadar çok  yer aldığını görüyoruz.

Amerikan askerlerine farklı  ülkelerdeki üslerine gitmeden önce o ülkeyi tanıtan bir kitapçık  dağıtılır.  Türkiye için yazılmış olanda, Türk bayrağına karşı  saygısızlığın çok büyük tepki ile karşılanacağı uyarısı yapıldıktan sonra nelerin saygısızlık sayıldığı maddeler halinde yazılıdır.  Bayrağını iç çamaşır olarak  giyen kültürden gelen bir kişinin,  bayrağın olduğu bir pastayı kesmeyen kültürden geleni anlamasını beklemek mümkün değil. Ama saygı esasını koruması takdir edilmeli.

Ve 21. yüzyılın insanları olarak biz de meseleyi bu siyah beyaz netliğinde anlamak, tartışmak zorunda kalıyoruz: Ya “din” ya “bilim”. Kaba bir tasnif. Üçüncü bir yol yok mu? Hakim anlayış, hakim dil üçüncü bir yolun olmadığı konusunda oldukça net. Ya “Tanrı dediğiniz şey bir palavra, dinler de insanların icadı, akıl dışı. Dinler çağında dünya yaşanılmaz bir yerdi. Bilim sayesinde yaşanılabilir bir dünyaya kavuştuk.” diye düşünmelisiniz. Ya da “İnsan tanrının işine karıştı ve dünyayı bir cehenneme çevirdi.” diye düşünmelisiniz.

Prof. Dr. Vehbi Başer, toplumsal sorunların üstüne gitmeye devam ediyor.Güç ve iktidar ekseninde kadınlığın dönüşümünü farklı veçheleriyle incelerken aynı zamanda oluşan dil ve literatürü de eleştirmeden geri durmuyor. Hazır ajandalar üzerinden yaklaşıldığını ifade eden Başer, özellikle muhafazakarların meselelere Kolaycılığa başvurup hazır ajandalar üzerinden yaklaştığını belirtiyor. Fikir Coğrafyasi youtube kanalında.

Burjuva yönetim sistemi olan ve hatta Duverger’in plotodemokrasi adını taktiği bu siyasal-yönetsel sistemin altından çok sular aktı. Ulus devletlerin yönetim mekanizması olmakla birlikte, Birleşik Devletlerdeki gibi, modern imparatorluklarda da bazı örneklerini gördük. Birleşik krallıkta olduğu gibi, modern ile geleneksel sistemi uzlaştıran tarzlarına da tanıklık ettik. Birinci kuşak insan haklarıyla başlangıçta teçhiz edilen bu sistem, ikinci ve üçüncü kuşak insan haklarıyla tahkim edildi. Modernitenin var ettiği bugünkü siyasal sistem pek çok talihsiz deneyimler de atlattı

1940’larda gelişen dünyanın tarım toplumundan sanayi topluma, dolayısıyla kırdan kente doğru yolculuğu gözlerinin önündeyken insanlar hep köylerinde kalacakmış, ülkemiz hiç sanayileşmeyecekmiş gibi köye, ziraata, hayvancılığa yatırım yapmak hiç de akıllıca bir hareket sayılmaz. Devrin idarecileri feraset gösterip, köyden kente gelecek kaçınılmaz göçün planlamasını yapmak, şehirlere göçecek köylülerin yaşayabilecekleri uydu kentleri tasarlamak, şehir hayatına onları nasıl adapte edeceklerini düşünmek yerine köylülerin hep köylerinde kalacakları varsayımında bulunarak büyük bir hata yapmışlardır.

Altay Ünaltay, hakim otoritenin dünyevi iktidar ile ilişkilerini masaya yatırırken neden dünyanın her yeri Doğu'ydu, Batı'da Roma İmparatorluğunun tasfiyesi nasıl Kilise'yi iktidar sahibi yaptı gibi soruların cevaplarına dair zihni pratiklerini paylaşıyor. Altay Ünaltay'ı Adnan Tekşen Fikir Coğrafyasının Youtube kanalında misafir ediyor.

Kuşkusuz afet/kriz yönetimi bir uzmanlık konusu ama her nedense uzmanlıklarda bazan konunun özü gözardı edilebiliyor. O uzmanlık alanının sadece ve sadece o alanı var kılma, devam ettirme saiki altında kalan ilgili uzmanları konularının üzerine çıkma, konularıyla aralarına mesafe koyma ve bu mesafe koymayı da konularının kamusuna, paydaşlarına, muhataplarına yabancılaşma tarzında hayata geçirme gibi nakısalarla malül olabiliyorlar. Ne gibi? (Bu soruya verilecek başka cevaplar da var ama şimdi burada konu edilecek olan onlardan sadece biri). Covid-19 virüsü kapsamında gündemimize düşen SOSYAL MESAFE kavramı gibi.

Sosyal Medyada dolaşan yeni kanun tasarı metni hangi anlama geliyor. Global şirketler Türkiye'de yatırım yapar mı? Big Datamız kimlerin ağzının suyunu akıtıyor? A. Baha Yılmaz, bu soruları Fikir Coğrafyasının Youtube kanalında Salih Cenap Baydar'a sordu.

Sonucu tekrarlayalım: Salgın tamamlanmak üzere ve ilerlemiyor. Muhtemelen mevsimlik grip vakalarının yatışmasıyla birlikte yatışacaktır. Ölüm vakalarına gelince: Her sene mevsimlik grip, ne yazık ki 20.000 - 25.000 ölüme yolaçıyor. Bu salgın bittiğinde toplam ölüm sayısına bakarak bir karara varabileceğiz. Benim kanaatim: yukarıdaki rakamları çok aşacağını sanmıyorum. Moralinizi bozmayın, ama tedbiri elden bırakmayın..