Beynimizin ilk veri, bilgi ve fikre doğruluk payesi vererek sonraki veri, bilgi ve fikirlerin ona göre değerlendirmesine karşı uyanık olmamız gerek. Aksi takdirde yanlış kararlar veririz. Seneca der ki, "Her iki tarafı da dinlemeden karar veren, kararı doğru olsa dahi, doğru hareket etmiş olmaz."
Bu yazıda giderek bizde de popülerleşen kişisel gelişimci terapik dalganın sosyo-psikolojik sebeplerine dikkat çekmek ve özellikle umut teması üzerinde durmak istiyorum. Sözkonusu eğilim ilk aşamada genç ve orta yaş kuşakları içerse de aslında giderek geniş kültürü etkileyen bir tesellî ve sükûn, huzur ve güvenlik arayışıyla öne çıkıyor.
Şu an bütün dünya kaynıyor, diyor. Dün Bolivya’da darbe olmuş. Halk darbecilere karşı sokaklara dökülmüş. İran karışmış. Protestolarda çok sayıda ölü olduğu haberleri geliyormuş. Irak’ta isyan varmış. İsrail de karışmış. Dün bir milyon Yahudi sokaklara dökülüp Siyonist İsraili protesto etmiş. Zaytung haber gibi. 9 Nisandan beri İsrail’de hükümet kurulamayınca halk ayaklanmış. Önceki gün Kudüste toplanan bir milyondan fazla Yahudi. “Orduya değil devlete ihtiyacımız var. Kahrolsun Siyonizm.Siyonist İsrail Yahudileri temsil etmiyor” demişler. Başımıza taş yağacak.
İslam birliğine gelince.. "İslam dünyası" diye birşey yoktur. Çıkarları birbirlerinden farklı, yeryer zıt ülkeler ve devletler vardır. Bu bölgedeki sonu gelmez çatışmalar, iç savaşlar ve çarpışmalarda öldürülen her 10 müslümandan 9'unu bir başka müslüman öldürmektedir. Belki acı tespitlerdir bunlar; ama realite budur. Bu nedenle elde son kale olarak ulus devlet kalmaktadır. Birçok ülkede, ulus devlet yönetici elitlerinin yağmacı kapitalizm ile ittifak ettiği, kendi insanlarının haklarını ve refahını kısıtladıkları görülebilmektedir; ama ülkede demokrasi sürdükçe bu ülke insanlarının bir şansı vardır. Bir demokratik ulus devlette, az ya da çok, yurttaşın politika, ekonomi, insan hakları için reform ve yenilenme talep ve yapma imkanı vardır.
Yıkılana tekme atmak, yuhalamak, ayakta kalanı güçlü olanı ise alkışlamak ve kutsamak toplumsal bir davranış haline gelmiş durumda. Süreçleri değerlendirmeden sonuçları yargılamak kolayımıza geliyor. Sürüye katılarak, yuhalamak ya da alkışlamak o toplumsal gücü kendi gücümüzmüş gibi hissetmek bir algı yanılsamasına yol açıyor.
Doğayla mücadele halindeki yaşam insanı, fiziksel varoluşu için gerekli ortam ve şartlar aramaya veya oluşturmaya yönlendirmiştir. Doğa, insanı kendisinden türeyen bir varlık, yani fizyolojik bir canlı türü olarak biçimlendirmiştir. İnsan da, hayatta kalabilmek için, doğanın imkanlarından cismani arzularını karşılamak, ihtiyaçlarını gidermek için yararlanmış, doğal yoldan çoğalarak varlığını sürdürebilme başarısı göstermiştir. Doğa ile ilişkisinde insanın belki ilk öğrendiği şey, doğa yasalarıyla zıtlaşmamaktır.
Ülkemizde göçmenler konusu daha çok olumsuz boyutlarıyla ele alınmaktadır. Mültecilerin başa bela olduğunu, ekonomiye yük getirdiğini, kendi çocuklarımızın işlerini ellerinden aldıklarını, suça karıştıklarını ve huzurumuzu bozduğunu ileri süren argümanlar gerek sözlü, gerek yazılı, gerek sosyal medyada yankı bulmakta, taraftar toplamaktadır. Ancak meseleye sadece olumsuz tarafından yaklaşmak ve “mültecilerin başa bela olduğu”nu ileri sürmek doğru değildir. Esasen, iyi değerlendirilebildiği takdirde mültecilerin bir ülkeye çok ciddi kazanımlar sağlayabileceği de bir gerçektir.
Bunu zafer, galibiyet gibi hamasi sıfatlarla tavsif etmeyelim ama Türkiye bu sayede derin bir nefes aldı. Makro ekonomik dengeler stabilize olmaya başladı. Dövizdeki göreli gerileme, daha önce indirilmiş olan faizleri stabil hale getirdi ve Merkez Bankası beklenmedik oranda yeni bir faiz indirimine cesaret etti. Zamlara rağmen enflasyon, önümüzdeki aylarda, tek haneli rakamlarda stabilize olacaktır.
Toplumumuzda hâkim olan iç ahlak değil dış ahlaktır. Onun için görünürde ahlaklılık, gerçekte ahlaksızlık, görünürde müminlik, gerçekte inançsızlık egemen olmaktadır. Bu durumda şekli Müslümanlık artarken ona ters istikamette ve aynı ölçüde ahlaksızlıkta o ölçüde fazlalaşmaktadır.
Kuşkusuz, kaynakların artan tüketiminin küresel ısınmayı tetiklediği göz ardı edilemez. Aslında bu sorun, ilişki düzeyi hariç, tali bir konudur. Dünya kamuoyu, medya üzerinden 16 yaşındaki bir kız çocuğuyla didişmeye yönlendirilerek, ekonomik sistemin tahripkar yapısını kavramaktan uzak tutuluyor; Greta'nın dediği gibi uzaklara bakmamızı, yakını görmememizi ve böylece içimizdeki gerçek kişiyi (Heidegger, Varlık ve Zaman) onlara teslim etmemizi istiyorlar.