SOSYOLOJİ

Bu metinde, demokrasi kavramının dilbilimsel kökenleri (etimolojisi), dayandığı bilgi felsefesi temelleri (epistemolojisi) ve Antik Yunan’dan küresel moderniteye uzanan kavramsal-tarihsel dönüşümü akademik bir metodolojiyle çözümlenmektedir.

Bir devletin kalıcı meşruiyeti salt askeri güce veya fiili duruma (de facto) değil, hukuki haklılığa (de jure) ve ahlaki tutarlılığa dayanmalıdır. İsrail’in devletleşme süreci ve mevcut egemenlik pratiği; Yerli halkın rızasını dışlayan kurucu şiddeti ve etnik/dini ayrımcılığı anayasal norm haline getiren bir rejim yapısı ile karakterize olduğundan akademik literatürde gayrimeşru ilan edilmektedir.

Despotik bir yönetimin parçası olan memur da bu durumdan sorumludur, bir kötülük varsa onun parçasıdır. Bu noktada Zygmunt Bauman “Kişinin ayartılmaya izin vermesi günahkarca bir eylemdir, Bundan ötürü ayartılara teslim olmak cezalandırılmayı sonuna dek hak etmektedir.” der.

Hakan Şükür Dünya Kupası tarihinin en hızlı golünü attı. O gol FIFA'nın rekorlar kitabında hâlâ duruyor. Ama Türkiye'de yayın organlarının büyük çoğunluğu yıllardır o ismi telaffuz etmiyor. Arşiv görüntüleri kaldırılıyor. Onun oynadığı maçlar, attığı goller gösterilmiyor. Bu nedir? Bu devletin "gaslighting" yapmasıdır.

Bu yazı serisinde Batı’nın ahlaki bağlamda görünümünü ele alan Zygmunt Bauman ile Leonidas Donskis’in felsefi-sosyolojik bir sohbet biçiminde yazmış oldukları Ahlaki Körlük / Akışkan Modernlikte Duyarlılığın Yitimi adlı kitabını Türkiye perspektifinden anlamayı deneyeceğiz.

Sivil din, Rousseau’dan Bellah’a, Antik Roma’dan AKP’nin 15 Temmuz anlatısına kadar uzanan tarihsel örneklerde, geleneksel dinin motiflerini kullanarak toplumsal bütünleşmeyi sağlama vaadi taşısa da, nihai sadakati aşkın olandan devlete, ulusa veya lidere yönlendirerek geleneksel dini en temel noktasında dışlayan bir siyasi kurgudur.

Kahramanmaraş’taki saldırıyı önceki okul içi şiddet olaylarından ayıran temel unsur, saldırının önceden husumet ilişkisi olan belirli bir kişiye veya kişilere değil doğrudan okul kurumuna yönelmiş olmasıdır. Türkiye’de daha önce görülen benzer birçok olay, okul içinde tanışıklık veya husumet eksenli gelişmiş “okulda saldırı” olaylarıdır. Kahramanmaraş’taki hadise ise hedef gözetmeyen, rastgele seçilmiş kurbanlara yönelik gerçekleştirilen bir “okula saldırı”dır.

Hasan Kardemir'in Göksal Caner Malatya ile Hikmet Kıvılcımlı üzerine söyleşisi.

Hikmet Kıvılcımlı, Türkiye sosyalist düşünce tarihinde yalnızca bir eylem adamı değil, aynı zamanda dinin toplumsal ve maddi temellerini Marksist bir metodolojiyle çözümlemeye çalışan en özgün kuramcılardan biri olarak öne çıkar.

Şerif, Asch, Milgram ve Zimbardo'nun çalışmaları, insan doğasının en karanlık köşelerine ışık tutmuş ve sosyal bağlamın bireysel ahlak üzerindeki yıkıcı etkisini deşifre etmiştir. Modern eleştiriler bu deneylerin bazı sonuçlarını sarsmış olsa da, verdikleri temel ders geçerliliğini korumaktadır: Sosyal etki kaçınılmazdır, ancak mutlak değildir.