SİYASET

Bugün Amerikan siyaseti artık sadece Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında bölünmüş değil. Daha derin bir ayrım oluşuyor. Bir tarafta “paranın partisi” var. Diğer tarafta “halkın fısıltısı”. Washington’da para hâlâ çok yüksek sesle konuşuyor. Ama halkın fısıltısı da artık daha net duyuluyor.

Bu mecrada yayınlanan, İngilizce konuşulan dünyada “thought-provoking” denen türden, kışkırtıcı, düşündürücü, insanı bazı konular üzerinde yeniden düşünmeye zorlayan iki yazı yayınlandı. Bu yazılarda yapılan bazı tespitler ve altı çizilen hususlar üzerinde âcizane kendi düşüncelerimi paylaşmak istedim.

Epstein davasıyla ilgili olarak şu ana kadar önümüze düşen bilgilerle bir ara değerlendirme yapmak istedim. Bir anda kucağımızda bulduğumuz milyonlarca belgenin, hakikati öğrenmemiz için değil bilakis hakikatten uzaklaşmamız için başımızdan aşağı boca edilmiş olabileceği ihtimalini aklımızda tutmamız gerekiyor.

Bu yazıda ana muhalefet partisi CHP’nin hafta sonundaki olağan kongresine sunulacak olan yeni programı hakkında bazı gözlemlerde bulunmak istiyorum.

Mesele Mustafa Kemal’e dokunulmazlık atfetmek değildir. Hatta nesnel bir bakışla, olup biteni kişisel tercih ve özelliklerden arındırarak değerlendirmek gerekir. “Süreç daha iyi nasıl yönetilebilirdi? Nerelerde hatalar yapıldı? Bu hataların tekrarlanmaması için neler yapılabilirdi?” gibi sorular üzerinden yapılacak bir eleştirel değerlendirme daha sağlıklıdır.

Kürt sorunu bağlamında PKK'nın silahlı varlığının sona erdirilmesi ihtimali, yalnızca askeri veya güvenlik bürokrasisini ilgilendiren teknik bir silahsızlanma meselesi değil; sosyolojik, psikolojik ve politik katmanları olan derin bir toplumsal dönüşüm sürecidir.

Cumhuriyetin kimliksel tanımı böyle ciddî bir revizyona tabi tutulacaksa, bu yeniden kuruluşun siyasî öznesi AKP-MHP-DEM ile sınırlı olamaz ve bu kapalı kapılar ardında bir oldu-bitti şeklinde gerçekleştirilemez. Bu tasarımın ne olduğu açık-seçik bir şekilde tanımlanmalı ve hemen kamusal tartışma ve müzakereye açılmalıdır. 

Bu satırların yazarına göre Türkiye'de “devleti ele geçirme” ve “devleti kötü adamlara kaptırmama” kavgasının neden bir türlü bitip tükenmek bilmediği konusunda en belirleyici nedenlerden biri, devlet anlayışımızın çarpıklığıdır. Hemen bütün toplum kesimlerimizde egemen devlet anlayışı, kutsal, la-yüs’el, hesap vermez, aşırı yetkilerle donatılmış, kolları her yana uzanan, sınırsız devlet anlayışıdır.

Artık eski nesil sayılan 40 yaş üstü anne babalar, genç çocuklarının kullandıkları iletişim sembollerini, emojilerini, kavramlarını bilmiyorlar. Kurguyla gerçeğin birbirine karışıp iç içe geçtiği, birazı sanal gerçeklikte birazı konvansiyonel gerçeklikte kurulan dünyalarını tanımıyorlar.

Amerikalı tarih profesörü Timothy Snyder'in 04 Aralık 2024 tarihli yazısının çevirisi.