DIŞ POLİTİKA

Yeni ulusalcılık, yeni ulusların ortaya çıkması veya mevcut devletlerin parçalanması anlamına gelmemektedir. Esas mesele, mevcut ulusların yeniden tanımlanması ve tarihsel kimliklerinin yeniden tasarlanmasıdır. Yani, ulusu oluşturan dini ve kültürel referansların yeniden gözden geçirilmesidir.

Anti-emperyalist anlatı, zamanla başlangıçtaki “özgürleştirici” iddiasından uzaklaşmış, otoriter rejimlerin başarısızlıklarına mazeret üretme mekanizmasına ve jeopolitik rekabetin araçsallaştırılmış bir söylemine dönüşmüştür. Kolonyalizm anlatısı açıklama gücünü bugün artık önemli ölçüde yitirmiş bir paradigma olarak değerlendirilmelidir.

20. yüzyılın dünyası büyük ölçüde kutuplar üzerinden kurulmuştu. 21. yüzyılda ise farklı bir yapı ortaya çıkmakta. Böyle bir dünyada devletleri yalnızca tek bir kutba ait varlıklar olarak tanımlamak giderek zorlaşıyor. Belki de yeni sistemin temel sorusu artık “kimin tarafındasın?” değil, “hangi ağlara bağlısın?” sorusudur.

Bu analizde; Orta Doğu'da devletlerin ve devlet dışı aktörlerin askeri stratejilerini, mezhepsel ve ideolojik unsurların ağırlığı karşısında pragmatizmi, Filistin ve Lübnan hattındaki destek ağlarını, ABD ve İsrail’e karşı takınılan tutumlar ve çatışmaların Suriye, Irak ve Yemen’deki sivil halka yansıyan ağır faturasını ele alınıyor.

İsrail’den dışarı göç yeni bir hadise değil. Devletin kuruluşunu izleyen ilk yıllardan itibaren ekonomik sıkıntılar, savaş ortamı, toplumsal uyum problemleri ve etnik ayrımcılık nedeniyle ülkeyi terk edenler oldu. Ama İsrail’den dışarıya doğru hızlanan göç hareketini, sıradan bir ekonomik göç vakası olarak ele almak mümkün değil.

Uluslararası ilişkilerde sistem tasarımcıları möbius şeridini düşünce yapılarının ayrılmaz bir parçası haline getirip, bütün politik açılımlarını neredeyse bu paradigma üzerine inşa ederler. İnsanların inandıkları değerler uğrunda mücadele ederken, ötekinin menfaatleri için çalıştığının farkında olmaması muazzam bir ironidir.

İslam Özkan medyascope.tv'de "Fidan-Erdoğan çelişkisi: Rol paylaşımı mı vizyoner farklılık mı?" başlıklı bir yazı yazdı. Biz de onunla bu yazısından yola çıkarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Yeni bir medeniyetin mümkün olup olmadığı sorusu, aceleyle verilecek bir cevapla geçiştirilemez. Çünkü medeniyet, inşa edilen değil; zaman içinde oluşan bir varoluş biçimidir. Var olan birikimler üzerine inşa edilecek yeni bir medeniyet, büyük devrimlerin gürültüsüyle değil, sessiz bir farkındalık süreciyle, insanın kendi iç dünyasında kurduğu o derin ilişkiyle başlayacaktır.

İmparatorluklar tarihidir. Yaşadığı düşünülenler ise semboliktir. Bir ülkenin, kendini inkâr edercesine modern bir imparatorluk gibi davranmaya çalışması ise absürt bir durumdur. Amerika Birleşik Devletleri, kendi ifadesiyle “Birleşik Devletler”, bir imparatorluk olmaya çalışırsa, bunun elbette bir maliyeti olacaktır.

Büyük güçler çoğu zaman kendi çıkarlarını güvenlik söylemiyle meşrulaştırırlar. Hegemonik sistemler de yeni rakiplerin yükselişini, çoğu zaman kaos üretmeden ya da risk büyütmeden karşılamazlar. Tam da bu yüzden bugün yaşanan savaşın, askeri olmaktan çok, jeo-ekonomik bir savaş olduğu fikrini ciddiye almak gerekir.