DÜŞÜNCE

Osmanlının Bir Kültür Politikası Var mıydı?

10 Nisan 2020
Çaldıran Savaşı sonrasında Tebriz ve çevresinden getirdiği çok sayıda sanatçı ile Doğu ve Batı kültürleri arasında yeniden bir sentez oluşturmuş ve böylece doğu Türk-İslam kültüründe teşekkül eden birikimle Osmanlı kültürünü son bir kez güçlendirmiştir. Kuşkusuz, Kanuni Sultan Süleyman döneminde siyasi alanda olduğu gibi kültürel alanda da elde edilen parlak başarılar İstanbul’un fethi sonrasından itibaren yatırım yapılmaya başlanan kültürel birikimin muhteşem patlamasıdır. Kuşkusuz, Kanuni Sultan Süleyman atalarından devraldığı birikimi en üst düzeyde teşvik ederek bunun gelişmesine zemin hazırlamış ama başka alanlar gibi asıl daha önceki birikimlerin bir anlamda  değerlendiricisi olmuştur.

Persona ve Gölge: Fethullahçılık Örneği

14 Temmuz 2026
Persona Enflasyonu yaşayan Fethullahçı özne, maskesinin kutsallığına inandığı ölçüde kendi gölgesine karşı körleşir. Kendisini "kutsiler ordusunun" bir neferi olarak konumlandıran birey, örgütün kolektif narsisizmini yüzeysel övgüler eşliğinde beslerken, maskenin arkasında biriken makyavelist güç arzusunu, soru çalma usulsüzlüklerini ve kumpas operasyonlarını görmezden gelir.

Akışkan Modernlikte Ahlaki Çözülme - IV

14 Temmuz 2026
Korku kavramının bir yönetim aracı olarak yüksek dozda, çeşitli yöntem ve araçlarla düzenli biçimde kullanılması kitleleri duyarsızlaştır. Onları kendi sıradan istek ve ihtiyaçlarına odaklayıp, duyarsız yığınlara dönüştürür.

İnsandan Evvel Şartları Denetlemek Lazım

14 Temmuz 2026
İnsan davranışları iyi ya da kötü bir öz'e göre değil, insanın içinde bulunduğu şartlara ve denetim mekanizmalarına göre şekillenir. Bu nedenle medeniyet kurmak, kusursuz bireyler yetiştirmekten ziyade, kusurları denetleyip sınırlandıracak adil kurumlar ve hesap verebilirlik inşa etmektir.

Kategorilerin Hapishanesi ve Değişebilen İnsan

13 Temmuz 2026
İnsan zihni, dünyayı anlayabilmek için kategoriler üretir. Bu, düşünmenin doğal bir sonucudur. Ancak kategori, hakikati anlamanın aracı olmaktan çıkıp hakikatin yerine geçtiğinde, adaletin en büyük düşmanlarından biri hâline gelir. Çünkü artık insan kendi fiilleriyle değil, geçmişte içine yerleştirildiği etiketlerle değerlendirilmeye başlanır.

250 Yıl Sonra Adam Smith ve Milletlerin Zenginliği’nden Dersler

12 Temmuz 2026
Bu yazıda modern iktisadın kurucu babası olarak kabul edilen Adam Smith ve onun başucu eseri Milletlerin Zenginliği’nde dile getirilen bazı önemli düşünceler ana hatlarıyla ele alınmaktadır.

Amerika'dan Mektup ya da Batı Birleşik Devletleri

10 Temmuz 2026
Fransız filozof, siyaset kuramcısı ve yazar Régis Debray (d. 1940) "Amerika'dan Mektup" ya da "Batı Birleşik Devletleri" başlıklı politik taşlamasında Debray, ince hiciv yetisiyle hayali arkadaşı Xavier C***'ye başından geçenleri anlatır. Ankara'da yapılan NATO için mevzu güncel iken biz de bu eseri okuyucunun dikkatine sunuyoruz.

Akışkan Modernlikte Ahlaki Çözülme - III

03 Temmuz 2026
Modern demokrasinin vaatleri ile gerçekleri arasındaki uçurum, sermayenin çıkarlarının kamu yararı olarak sunulması ve dijitalleşmeyle birlikte siyasetin itibar kaybı yaşamasıyla derinleşen bir politik krize işaret ediyor. Bu, güvencesiz yaşam koşullarıyla prekaryayı ortaya çıkaran ve klasik kurumlar ile entelektüellerin etkisini zayıflatan kriz, tamamen yeni bir zemin yaratmayı zorunlu kılıyor.

Eğitimin Sorunları 3: Çocuğun Kamusal Alan ile Tanışması

29 Haziran 2026
Kitlesel sınavlar bir adalet mekanizması olarak görülüyor olsa bile öğrenci, yapılan kitlesel sınav ile kamunun ne beklediğini de bilmek zorundadır. On üç, on dört yaşındaki bir çocuk, sorulan bünyesinden büyük sorular ile kamunun soğuk yüzüyle tanışmış olur. Artık karşısında gülümseyen öğretmeni yoktur; soruları acımasızca sorabilen bir irade ile karşılaşır.