DÜŞÜNCE

Nasıl oluyor da bu kadar çok insan tek bir adamın boyunduruğu altına girmeyi ve ona gönüllü olarak hizmet etmeyi kabul ediyor? Bu yazı, söz konusu rızanın nasıl inşa edildiğini, Hannah Arendt’in kötülüğün sıradanlığı, Erich Fromm’un özgürlükten kaçış, Wilhelm Reich’ın faşizmin kitle ruhu ve Arno Gruen’in normalliğin deliliği kuramları eşliğinde, bu soruya cevap arıyor.

İbn Haldun denince çoğu kişinin aklına “asabiyet”, devletlerin yükselişi ve çöküşü ya da tarih felsefesi gelir. Oysa Mukaddime dikkatle okunduğunda, bugün “laik devlet” diye adlandırdığımız fikre şaşırtıcı derecede yakın bir siyaset anlayışının da bu metinde filizlendiği görülür.

Beyaz adamın, evrimsel anlamda sömürme tutkusunun insani bir boyuta evrilmediğini yaşayarak görüyoruz. Gücü sayesinde hakkı olmayan her şeye yağmacı ve talancı bir zihinle saldırdığına tanık oluyoruz. Beyaz adam kapitalizmin krizinden ne zaman kurtulur, ne zaman doyar ve doyumsuzluğu sona erer; bunu henüz bilemiyoruz.

Şeytan, trene bindirdiği hiçbir ırk ve din arasında ayrım yapmaksızın herkesi sözde kendini onurlandıracak bir sona doğru taşıyor. Bizler aynı trende olabileceğimiz Batı medeniyetinin ne zaman ve nasıl çökeceğini merak ediyoruz. Ama neden?

Anlam sorunu etrafındaki tartışmayı iki düzlemde düşünmek durumundayız: ilki, kimlik ve benlik krizine bağlı olarak hayatın, varlığın ve kozmosun dağılan anlamı; ikincisi ise adaletsizliklerle örülü sosyal dünyanın kırılan anlamı. Adaletin güç denkleminde bozulduğu ya da unutulduğu bir dünyada, hayatın anlamı da çözülmemiş bir kriz olarak askıya alınır.

Sol ve sağ kavramları, birçok dilde birden fazla anlam taşır. “Sol” kelimesi çoğu dilde olumsuz çağrışımlara sahipken, “sağ” kelimesi olumlu anlamlarla ilişkilendirilir. Bu durum, insanlığın büyük kısmının sağ elini baskın kullanmasından kaynaklanan tarihsel ve kültürel bir önyargıdır.

Türkiye'nin başlıca makroekonomik göstergeleri yazı dizisine bu ikinci yazısında işsizliğin ne olduğu, nasıl hesaplandığı, Türkiye'de işsizlik oranının ne düzeyde olduğu ve işsizliğin azaltılabilmesi için neler yapılması gerektiği konusunda bir değerlendirme yapılacaktır.

İslam’da kader, tarihsel ve siyasal kötülüğü “ilahî plan”a havale etmez. Aksine, kötülüğü bozulmuş insan fiillerinin sonucu olarak teşhis eder. Gazze ya da başka fitneler bağlamında kullanılan sözde muhafazakar ‘kaderci’ dil, bu yönüyle farkında olunmadan Hristiyan predestinasyoncu teolojinin İslâmî olmayan bir tercümesini üretmektedir.

Doğu Ergil Hoca, Fikir Coğrafyası YouTube kanalında yaklaşık bir saat süren röportajında hayli önemli şeyler söyledi. Bu yazıda konuşmasından bazı satır başlarını bulacaksınız.

Günümüzde iktidarın kullanılması, Giorgio Agamben'in “istisna durumu” (state of exception) olarak tanımladığı kavramla temelden bağlantılıdır. Bu durum, olağan hukukun askıya alındığı ve hukukun gücü, yalnızca egemen iktidar aracılığıyla uyguladığı bir dönemi ifade eder.