DÜŞÜNCE

Bu makale, Türkiye’de etnosentrizmin rasyonel kaynak rekabetinden ziyade, sosyal kimlik ve otoriter kişilik yapısının gerektirdiği sembolik ve moral üstünlük arayışıyla nasıl işlediğine dair yeni bir tahlil sunmayı amaçlamaktadır.

Tarih, büyük isimlerin isimsiz kalabalıklar için belirlediği yaşamlardan ibarettir. Dolayısıyla birçok inanç ve ideoloji kurucularının, öncü ve önderlerinin ismiyle anılır. Zaman zaman refahın, çoğu zaman ise savaş, zulüm ve sömürünün de bu isimlerin uğruna/adına yapıldığı malumdur.

Hakikat olduğuna inandığınız bir şeyi söylemenin ve yapmanın en erdemli yaşama biçimi olduğu kuşku götürmez bir gerçektir.

Eğer Ukrayna Trump'a rağmen savaşa devam kararı alırsa muhtemelen cumhurbaşkanı Zelenski buradakine benzer bir rapora dayanarak kararını verecek. Bu zor tecrübeden bağımsız savunma gücü ve sanayiini kurmak isteyen birçok ülke gibi Türkiye'nin de çıkaracağı çok dersler ve alacağı örnekler vardır.

Çok boyutlu ve karmaşık yapısı yüzünden kültüre dair genel geçerliliği olabilen evrensel bir tanım yapabilmek pek de mümkün değil. Bu belirsizliğe rağmen genel olarak "kültür", insanoğlunun sonradan doğaya kattığı her şeydir diyebiliriz.

Zülfü Livaneli bu ülke için gerçek bir değer. Uzun ve sağlıklı bir ömür geçirmesi dileğiyle… Kitabının okuru bol olsun.

Bu yazıda ana muhalefet partisi CHP’nin hafta sonundaki olağan kongresine sunulacak olan yeni programı hakkında bazı gözlemlerde bulunmak istiyorum.

Eşitlik, kardeşlik,  özgürlük, adalet, barış, erdemli olmak gibi onca ülküsel ve güzel “olması gerekenlerimiz” olmasına ve bunlar uğruna bunca savaşlar vermemize rağmen tarihsel süreç içinde bu yolda bir arpa boyu da olsa ilerleme sağlayamıyoruz. Onca savaşıma, çabaya, emeğe rağmen hala bir şeyleri değiştiremiyorsak, değiştiremediysek o zaman, nerede neyi hatalı yapıyoruz, yetersiz kalan ne diye sorup, sil-baştan süreci yeniden ele almamız gerekmiyor mu?

Mesele Mustafa Kemal’e dokunulmazlık atfetmek değildir. Hatta nesnel bir bakışla, olup biteni kişisel tercih ve özelliklerden arındırarak değerlendirmek gerekir. “Süreç daha iyi nasıl yönetilebilirdi? Nerelerde hatalar yapıldı? Bu hataların tekrarlanmaması için neler yapılabilirdi?” gibi sorular üzerinden yapılacak bir eleştirel değerlendirme daha sağlıklıdır.

Neredeyse içinde yaşadığımız iklime tamamen yabancı, kalabalıkların neredeyse tamamen unuttuğu bir kavram özeleştiri. Vicdan muhasebesi biraz daha ahlaki-manevi bir anlam zemini kursa da özeleştiri de bir çeşit vicdan muhasebesi sayılabilir.