DÜŞÜNCE

Bütün kurallar ve otoriteler akletmeyenler ve erdemsizler/ahlaksızlar içindir. Nerede, ne zaman, nasıl davranması gerektiğini bilen/akleden erdemli bir insanın ne norma/kurala ne de tepesinde duracak ve ne yapması gerektiğini ona buyuracak bir efendiye ihtiyacı vardır.

Hiçbir duygu toplumsal düzenin kurucu unsuru olamaz. Empati hissi de dahil! Sokaktaki sıradan vatandaş bu iş duygularla yürür zannediyor ama yürümez. Bu sürdürülebilir değil.

Serimizin bu bölümünde ekonomik büyümenin ne olduğu, büyüme oranının yüksek veya düşük olmasının ne anlama geldiği, Türkiye'de reel ekonomik büyüme oranının son yıllarda ne düzeyde seyrettiği ve büyümenin hızlandırılabilmesi için neler yapılması gerektiği konusunu değerlendireceğiz.

2016 yapımı “Houston, We Have a Problem” filmi hiç yaşanmamış bir hadiseyi belgesel formatından yeniden masaya yatırıyor(!) Sosyal gerçekliğimiz bu illüzyonlar üzerine kurulmaya devam edecek. Asıl sorun, hangi yalanlara, hangi çıkarlar uğruna inanıyormuş gibi yapmayı seçtiğimiz. Hakikat, işe yaradığı sürece değil; can yaktığında da savunulmadıkça, özgürleştirmiyor.

Nasıl oluyor da bu kadar çok insan tek bir adamın boyunduruğu altına girmeyi ve ona gönüllü olarak hizmet etmeyi kabul ediyor? Bu yazı, söz konusu rızanın nasıl inşa edildiğini, Hannah Arendt’in kötülüğün sıradanlığı, Erich Fromm’un özgürlükten kaçış, Wilhelm Reich’ın faşizmin kitle ruhu ve Arno Gruen’in normalliğin deliliği kuramları eşliğinde, bu soruya cevap arıyor.

İbn Haldun denince çoğu kişinin aklına “asabiyet”, devletlerin yükselişi ve çöküşü ya da tarih felsefesi gelir. Oysa Mukaddime dikkatle okunduğunda, bugün “laik devlet” diye adlandırdığımız fikre şaşırtıcı derecede yakın bir siyaset anlayışının da bu metinde filizlendiği görülür.

Beyaz adamın, evrimsel anlamda sömürme tutkusunun insani bir boyuta evrilmediğini yaşayarak görüyoruz. Gücü sayesinde hakkı olmayan her şeye yağmacı ve talancı bir zihinle saldırdığına tanık oluyoruz. Beyaz adam kapitalizmin krizinden ne zaman kurtulur, ne zaman doyar ve doyumsuzluğu sona erer; bunu henüz bilemiyoruz.

Şeytan, trene bindirdiği hiçbir ırk ve din arasında ayrım yapmaksızın herkesi sözde kendini onurlandıracak bir sona doğru taşıyor. Bizler aynı trende olabileceğimiz Batı medeniyetinin ne zaman ve nasıl çökeceğini merak ediyoruz. Ama neden?

Anlam sorunu etrafındaki tartışmayı iki düzlemde düşünmek durumundayız: ilki, kimlik ve benlik krizine bağlı olarak hayatın, varlığın ve kozmosun dağılan anlamı; ikincisi ise adaletsizliklerle örülü sosyal dünyanın kırılan anlamı. Adaletin güç denkleminde bozulduğu ya da unutulduğu bir dünyada, hayatın anlamı da çözülmemiş bir kriz olarak askıya alınır.

Sol ve sağ kavramları, birçok dilde birden fazla anlam taşır. “Sol” kelimesi çoğu dilde olumsuz çağrışımlara sahipken, “sağ” kelimesi olumlu anlamlarla ilişkilendirilir. Bu durum, insanlığın büyük kısmının sağ elini baskın kullanmasından kaynaklanan tarihsel ve kültürel bir önyargıdır.