DÜŞÜNCE

İspanya'da ezan bazı yerlerde zaten halen açıkça da okunuyordu. Balkondaki ezan da anlaşıldığı kadarıyla, Granada değil, Madrid'de, müslümanların çoğunlukta olduğu bir sokakta İtalya'yı takliden bir Faslı vatandaşın okuduğu ezan. Sırf siyasi tabasbus ile T. C. Cumhurbaşkanımızın bir görüntüsüne bile montajlanıp yayılacak kadar ileri gidilen bir hamakat simulakrası. Peki simulakrların ‘muhâfazakâr  müselman’ın bir kısmı arasında bu kadar kolay yayılabilmesi nedendir? Siyaset sosyolojisi açısından incelenmek üzere, “-muhâfazakâr  kemalistlerle muhâfazakâr  müselmanlar bu ülkede aynı davranış kodlarını sergiliyorlar” denilse çok mu abartılmış olunur?

Görünen o ki halkımız salgın hastalık konusunda yapılan ikazları ve çağrıları yeterince ciddiye almıyor. Hükumet 19 senedir ilk kez seçmenine derdini anlatamıyor. Neden? Çünkü bu kez mesele siyasi bir boyut taşımıyor. Kavga edecek sinsi bir düşman yok! Salgınla mücadele teknik bir konu. Bir uzmanlık meselesi. Bireylerin kendi özellerinde somutlaşana dek soyut kalacak bir tehdit söz konusu. İnsanların stratejik davranmaları, bu görmedikleri, ciddiyetini kavrayamadıkları tehdide karşı tedbir almaları isteniyor.

Salgın yok iken yana yakıla şikayet ettiğimiz bu düzlük nasıl da birden bire bulunmayan Hint kumaşına dönüştü? Nasıl da kadrini, kıymeti bilmediğimiz bir ütopyaya dönüştü? Virüsün neden olduğu ölümlerden kat be kat fazla bedel isteyen ekonomi-politik, kuşatan-kapatan sosyal-kültürel-teknolojik işleyiş, insandışılaştıran ilişki ağı, akıl-ruh sağlımızı tehdit eden tüm bu düzen nasıl oluyor da sığınıp içinde felah bulacağımız, dinginlik bulacağımız asude bir limana dönüşebiliyor?

Mesut Hazır hoca 20 Mart 2020'de yazmıştı. Tüm toplum "stigma"yı tadacak diye. O günden bu yana bekliyorumi. Medyada 7/24 Covid-19 muhabbeti dönüyor ama bir Allahın kulu da bu stigma konusunu dile getirmiyor. Belki de ben kaçırdım, lütfen yanılıyorsam uyarın, ama dolaşıma girmediği kesin. Mesut hoca kısa yazmıştı. "Tüm toplum stigmayı tadacak" diye. Ama kavramı açmamıştı. Stigma özetle damgalamak demek.

Yenilebilir bir ekonomi ve insanın özüne uygun bir hayat düzeni oluşturulmadıkça kapitalizm insanları mutsuzluğa sürüklemeye devam edecektir. Yenilebilir bir ekonomi ve insanın özüne uygun bir hayat düzeni oluşturulmadıkça kapitalizm insanları mutsuzluğa sürüklemeye devam edecektir. Bir kanser hücresinde bir de kapitalizmde sadece büyümek için büyümek davranışı vardır. Her şey insanla başlayıp insanla bitmektedir. Eğer insanın sadece maddi yönüne hitap eden ve zevk araçlarını çoğaltmaya yönelten kapitalizm insan ruhundaki mutluluk ihtiyacını gözden uzak tuttuğu müddetçe her zaman krizler hep var olacaktır.Kanser bünyenin mahvına kapitalizm ise insanlığın mahvına yol açar.

Hızlı kentleşme karşısında hangi sorunları yaşadık. İşporta, mafya ve gecekondu neden ortaya çıktı? Bu sorunları kimler çözmeliydi? Siyaset kurumunu hangi ideolojiler baskı altında tutuyor? Siyasete katılımın önündeki engeller neler? Salih Cenap Baydar sordu, Prof. Dr. Ramazan Yelken cevapladı.

Kayıplarımız için büyük acı duyduğumuz, ama belki onların sayesinde öğrenmeye başladığımız yeni bir okul bu. Bu acılı öğrenme sürecinin hepimiz için güzel bir mezuniyete dönüştüğünü görmek  tek dileğim. Korona aramızda yaşamaya devam edecek. En büyük öğretmenimiz olarak tarihteki yerini aldığında, biz de torunlarımıza o günlerden sonra nasıl “bir” olduğumuzu sevgimizin sınırlarının renginin ırkının olmadığını nasıl anladığımızı anlatıyor olacağız.

Mustafa Kutlu’nun hikâyelerindeki tabiat sevgisi, taşra şehirlerinde yaşadığı öğrencilik ve öğretmenlik yıllarından gelmektedir. Talebelik yıllarında burslu okuduğu için Tunceli’de zorunlu olarak dört yıl görev yaptı. Munzur dağının eteklerinde akan suyun şırıltılarını dinleyerek tabiatın sesine kulak verdi. Kaleme aldığı bütün hikâyelerde bu sesin yankısını bulmak mümkün.

Anlam arayışını yalnızca entellektüel ve zihni bir çaba olarak görmemek lazım. Anlam çoğu zaman eylemle, insanca yaşamak için verilen fiili mücadele ile somutlaşan bir tasavvurdur. Esasen sadece zihni sınırlar içerisinde geliştirilmiş bir anlam dünyasının hayata dokunmadığı müddetçe geçerli bir iddia oluşu da şüphelidir. Esasen giderek artan küresel riskler ve felaketler anlamın eylemsel ve kamusal boyutlarını öne çıkarıyor. İnsanlar kendilerini kuşatan çevresel ve toplumsal krizlerde ancak hafızayı ve dayanışmayı ihmal etmenin faturasıyla yüz yüze geliyor.

Yaşadığımız çağda birçok sancılı dönemden geçtik. 12 Eylül öncesinde ülkede anarşi vardı. Kardeş kardeşi vuruyordu. Anne- baba, sabah evden çıkan çocuğun akşam eve geleceğinden emin değildi. Günümüz tedirgin, geleceğimiz bulanıktı. Sonra 12 Eylül Askeri darbesi oldu. Kaos ortamı yerini askeri katı bir yönetime bıraktı. Akan kanın durması topluma bir nefes aldırmıştı. Gelişen süreçte gördük ve anladık ki anarşi ortamı ve terör hareketleri küresel güçler tarafından, Türkiye'nin ekonomik yapısını değiştirmek, küresel sermayeye açık hale getirmekmiş. Dışa kapalı ekonomisi ve mevcut siyasal yapısıyla gerçekleştirilemeyecek değişimin ancak terörle toplumu narkozlayarak mümkün olacağı planlanmış.