DÜŞÜNCE

Dünyanın gözü; Amerika'nın Ürdün'de 3 askerini kaybettiği saldırıya karşılık, İran'ın vekilleri olarak bilinen güçlere düzenlediği operasyonlarda. ABD'nin Ortadoğudaki güçlerinin hedef alınması 7 Ekim sonrası Gazzeye yönelik başlayan ve  İsrail operasyonları ile tırmanışa geçmişti. "İran'ı vuralım" diyen cılız sesler duyulurken Kongre'den böyle bir yetkilendirme söz konusu değil.

Kuvvetler ayrılığının ve hukukun üstünlüğünün devre dışı bırakılması, yok sayılması, oyun oynarken taraflardan birinin oyunun kurallarını keyfine göre değiştirmesi demek. Bu yol açıldığı zaman geriye bir tek en çok korkmamız gereken şey kalır: “orman kanunu”. Kim güçlüyse onun sözünün geçtiği, kaba kuvvetten başka hiçbir belirleyicinin bulunmadığı bir distopya!

Zamanla mesele anlaşıldı: intikamcı duygularla bize kumpas kuran müfteriler, yaşandığı dönemde, normal zamanlarda kimsenin üzerinde bile durmayacağı bazı olayları, 15 Temmuz sonrası konjonktürde sanık aleyhine delile tahvil etmek kastıyla soruşturma komisyonunda Süleyman hocanın ifadesini almış; vaktiyle Eğitim Fakültesi Dekanlığı ile eğitimden sorumlu Rektör Yardımcılığı arasında yaşanmış olan doğal bir sürtüşme ya da görüş ayrılığını aleyhte delile dönüştürmeye çalışmışlardı; Süleyman hocanın kötü bir niyeti söz konusu değildi. Nitekim yargılama sürecinde şahit olarak duruşmaya katıldığında kendisine sorulan soruları rahat bir eda ile ve dürüstçe cevapladı.

Yeni postmodern insanı iki özellik öne çıkıyor: Tatminsiz tüketim ve estetik operasyonlardan geçirilmiş beden. Tamamlanmamışlık-olmamışlık-eksiklik hissinin boğmasıyla oluşan derin kaygı hali ise ekstrası bu insanın.

Sınırsız ‘’demokrasi’’ demokrasi değildir. Özgürlüğü ve birey haklarını koruyan ve yasama ve yürütme başta olmak üzere kamu otoritelerini anayasal sınırları içinde tutan bir hukuk ve yargı sistemi olmadan doğru anlamda demokrasi var olamaz. Onun için aynı anda hem demokrasiye hem de hukuka ihtiyacımız var.

Bir şeyin ahlaki ilke olabilmesi için öncelikle, tercihte bulunma, yani özgürlüğün olması gerekir. Özetle, bir davranışın ahlaki olması için doğal ve yapay zorunluluk dışında içsel bir tercihle yapılması gerekir.

Cehaletin gözleri ne zaman açılır bilemiyoruz! Çünkü kültürel anlayışımızda birçok yanlışlar var: ‘Yetkin makamda oturanlar, her şeyin en iyisini bilirler!’ düşüncesi bunlardan birisi meselâ. Egemen anlayışa karşı farklı düşünce üretmek, ‘fitne çıkarmak ve devlete karşı gelmek’ olarak görülüyor... Hâlbuki yetkin kimseler de düşüncede yanılırlar ve herkesi yanıltabilirler... Yanılmaz olduklarına dair karizmatik lider kültü, kültür endüstrisi merkezlerinde üretilir çünkü... Toplumda bilgi yetersizliğinin verdiği öz saygı yoksunluğu, sosyal ilişkilerde aşırı hiyerarşi ve güç mesafesi doğuruyor. Bilememenin sağladığı kolaylıkla otoriter düzen, bireylere uysal olmayı öğretiyor.

Çoğu kişi Trump'ın sözlerini saçmalık olarak gördü ve hatta ilkokul seviyesinde bulanlar olduysada bu sözler söylediği sözler bizi 1800’lerin sonuna, ABD’nin iç savaş tarihine götürdü. Trump’ın o dönem farklı kesimler ve eyaletler arasındaki fikir ayrılıklarının, kan dökülmeden önlenebileceğini söylemesi, köleliğin kalkması ve başkanlık sistemi için ödenen bedelleri bir kez daha hatırlattı.

Osmanlı'daki Yahudi lobilerinin en önemlilerinden biri, 1553 yılında kurulan Aşkenazi Cemaati’ydi. Bu cemaat, Osmanlı'daki en büyük Yahudi cemaatiydi ve önemli bir siyasi ve ekonomik güce sahipti. Aşkenazi Cemaati, Osmanlı İmparatorluğu'nun birçok şehrinde faaliyet gösteriyordu ve bu şehirlerdeki Yahudi topluluklarını temsil ediyordu. Osmanlı'daki Yahudi lobilerinin bir diğer önemli örneği ise, 16. yüzyılda kurulan Sefarad Cemaati’ydi. Bu cemaat, Osmanlı'ya İspanya ve Portekiz'den sürgün edilen Yahudilerden oluşuyordu. Sefarad Cemaati, Osmanlı İmparatorluğu'nun Akdeniz bölgelerinde önemli bir güce sahipti.

1 Ocak 2024 günü İstanbul'da düzenlenen "Şehitlerimize Rahmet, Filistin'e Destek, İsrail'e Lanet" mitinginin çıkışında bir vatandaş, mitingden ayrılan diğer bir vatandaşa "hilafet bayrağı" taşıdığı gerekçesiyle saldırdı. Yaşanan olay, toplumumuzun ne kadar derin bir çelişki ve akıl tutulması yaşadığını gösteriyor: